Một Lý Do Khiến Nhiều Người Học Nghề Mãi Không Khá Lên Được Nhiều

Có một câu tôi hay nói với học viên:

Nhìn tận nơi, chỉ tận tay mà còn chưa chắc làm chuẩn, huống chi chỉ nhìn qua video.

Nhiều người ngoài nhìn vào cứ tưởng nghề này đơn giản. Thấy người làm nghề đẩy, miết, day, ấn, kéo, nắn vài động tác thì nghĩ chắc cũng chỉ có vậy. Thấy thầy đặt tay vào một điểm, người được làm nhẹ ra, rồi nghĩ mình nhìn một lúc là bắt chước được.

Nếu nghề này dễ như vậy thì có lẽ ai cũng làm được. Nhưng cơ thể người thật không giống một động tác để bắt chước theo.

Có những thứ nhìn bên ngoài rất đơn giản, nhưng chỉ cần sai hướng lực một chút, sai điểm một chút hoặc sai thứ tự xử lý là kết quả đã khác rồi. Làm không đúng thì nhẹ nhất là không có hiệu quả. Nặng hơn là làm người bệnh khó chịu hơn, cơ thể co giữ hơn hoặc đi sai hướng xử lý.

Đó cũng là lý do vì sao ở Y Cốt Liên Khoa tôi luôn nhắc học viên rằng: nhìn thấy dễ chưa hẳn là làm được, làm được chưa chắc đã làm đúng. Mà muốn làm đúng thì thường phải có người đứng cạnh sửa từng chút một.

Những ai quan tâm đến việc học nghề trị liệu theo hướng thực hành và sửa tay trực tiếp có thể tham khảo thêm chương trình đào tạo của Y Cốt Liên Khoa tại đây: Xem thông tin khóa học

 

Cái Khó Của Nghề Không Nằm Ở Động Tác Bên Ngoài

Nhưng nghề trị liệu không đơn giản nằm ở các động tác bên ngoài.

Nói thật, làm nghề này thì ai chẳng phải dùng thủ thuật. Người thì xoa, người thì bóp, người thì bấm, người thì vận động, người thì kéo giãn, người thì nắn chỉnh. Nhìn từ bên ngoài nhiều khi thấy cũng chỉ là dùng tay, cũng chỉ là tác động vào cơ thể người bệnh.

Nhưng cái khác nhau nằm ở chỗ: vì sao lại làm điểm đó, làm lúc nào, làm bao nhiêu, làm theo thứ tự nào, lực đi vào đâu và cơ thể người được làm đang phản ứng ra sao.

Đây cũng là một phần trong cách nhìn và hướng xử lý mà tôi đang áp dụng tại Y Cốt Liên Khoa. Nếu muốn tìm hiểu rõ hơn, anh chị có thể tham khảo thêm tại đây: Giới thiệu phương pháp Y Cốt Liên Khoa

Cái khó không phải là có biết động tác hay không. Cái khó là xử lý động tác đó có đủ độ khôn, độ tinh và khả năng phát hiện vấn đề hay không.

Đây cũng là điều tôi vẫn thường nhắc với học viên ở Y Cốt Liên Khoa. Không phải cứ học thêm một động tác mới là tay nghề sẽ khác ngay. Có khi vẫn là động tác đó thôi, nhưng người biết làm thì lực đi vào khác, cảm giác dưới tay khác, phản ứng của người được làm cũng khác. Người ngoài nhìn thấy một động tác. Người làm nghề lại nhìn thấy rất nhiều thứ phía sau động tác đó.

Không Phải Cứ Đau Là Sai, Nhưng Đau Kiểu Nào Mới Quan Trọng

Đó là lý do có những người làm đau nhưng bệnh nhân vẫn nằm yên cho làm tiếp. Cũng có người mới vào lực một chút là bệnh nhân hất tay ra.

Không phải cứ làm đau là sai, nhưng đau kiểu nào mới là chuyện quan trọng.

Có những đau buốt, lan, rồi dịu dần xuống. Người bệnh thấy đau nhưng vẫn cảm nhận được lực đang đi đúng điểm. Có cái đau thì gắt, sốc, đè nặng, làm cơ thể người ta co lại, khó chịu và muốn tránh ra ngay. Người làm nghề nếu không phân biệt được hai cảm giác đó thì rất dễ nhầm giữa “làm sâu” và “làm thô”.

Cái khó của nghề trị liệu cơ xương khớp không nằm ở chuyện học cho thật nhiều bài. Cái khó là tay có cảm được dưới ngón tay đang là cơ cứng, cơ vón, cơ co giữ, hay chỉ là lớp căng bên ngoài không.

Cái khó là biết lúc nào nên dồn lực, lúc nào nên giữ, lúc nào nên nhả, lúc nào chưa nên chỉnh vội. Có người phải xử lý trực tiếp vào điểm đó. Có người phải nới vùng liên quan trước rồi mới quay lại. Có ca không chỉ dùng tay là đủ, mà phải biết phối hợp thêm dụng cụ, thêm hướng xử lý khác cho đúng điểm, đúng lớp, đúng thứ tự.

Học Nhiều Bài Chưa Chắc Tay Nghề Đã Lên

Ở Y Cốt Liên Khoa, tôi không muốn học viên chỉ học thuộc động tác. Vì học thuộc động tác thì không khó. Cái khó là làm cho động tác đó có lực thật, có độ đầm, có độ thấm, có cảm giác dưới tay và có hiệu quả trên cơ thể người thật. Nhiều học viên lúc mới học rất sốt ruột. Học được một bài lại muốn nhảy sang bài mới ngay. Học cổ vai gáy xong muốn học lưng. Học lưng xong muốn học chậu. Học chậu xong lại muốn học nắn chỉnh. Tâm lý đó tôi hiểu, vì ai mới học cũng muốn biết nhiều, muốn nhanh thành nghề.

Nhưng làm nghề thật không phải cứ biết nhiều là tay nghề lên.

Có người nghĩ học trên lớp được sửa qua rồi, về nhà tự tập thêm là sẽ khá. Nhưng vấn đề là nếu không có ai đứng cạnh sửa thì nhiều khi sai cả tháng vẫn không biết mình đang sai ở đâu. Vai còn gồng, cổ tay còn cứng, thế đứng chưa vững, lực chưa đi từ thân người xuống mà chỉ dùng mỗi sức tay. Làm một lúc thì người làm mệt, người được làm cũng chưa thấy vào sâu.

 

Kỹ Thuật Đúng Không Chỉ Giúp Người Bệnh Dễ Chịu Hơn

Tôi vẫn hay nói với học viên rằng kỹ thuật đúng không chỉ để người bệnh dễ chịu hơn. Kỹ thuật đúng còn để bảo vệ chính người làm nghề và mang lại hiệu quả cao hơn cho người bệnh. Nếu lực bị gập, bị đẩy, bị ép, bị trồi thì không chỉ người bệnh khó chịu mà chính người làm cũng rất nhanh xuống sức. Làm một hai ca có thể chưa thấy. Nhưng làm nhiều, làm lâu, làm liên tục mới thấy khác.

Có người làm xong vài ca là vai cổ cứng ngắc, cổ tay đau, lưng mỏi. Có người làm nhiều hơn nhưng cơ thể vẫn giữ được sức, vì họ biết lấy lực từ thân người, biết hạ trọng tâm, biết dùng tay như điểm truyền lực chứ không phải dùng mỗi sức tay để đè.

Khi lực đi đúng, người làm đỡ tốn sức hơn, ít mệt hơn và giữ được sự tỉ mỉ lâu hơn. Mà khi đã mệt rồi thì rất khó giữ được độ chi tiết như lúc còn sung sức. Lúc đó người làm dễ bỏ bớt bước, dễ làm qua loa, dễ mất kiên nhẫn, mà nghề này chỉ cần qua loa một chút thôi là người bệnh đã chịu thiệt.

Học Nghề Khó Nhất Không Phải Là Học Bài Mới

Có khi tôi đứng ngay bên cạnh, cầm tay sửa từng chút một mà học viên vẫn phải làm đi làm lại rất nhiều lần mới bắt đầu ra cảm giác đúng.

Hạ thân xuống.

Đừng gồng vai.

Ngực nhô lên một chút

Ép sát tay vào ngực

Đừng ấn bằng mỗi ngón tay.

Giữ điểm đó thêm chút nữa.

Lực này đang bị sốc.

Lực này chưa thấm.

Đoạn này chưa phải chỗ chính.

Cơ chưa nhả thì đừng vội chỉnh.

Những câu như vậy nghe thì đơn giản, nhưng khi vào thực hành mới thấy chỉ cần sai một chút thôi là kết quả đã khác. Cùng một lớp học, cùng một bài, cùng một người thầy đứng sửa, nhưng có người lên tay rất rõ, có người lại mãi loay hoay. Nhiều khi khác nhau không phải vì người kia thông minh hơn hẳn, mà vì họ chịu luyện hơn, chịu sửa hơn, chịu làm lại nhiều hơn.

Tôi không ngại học viên chậm. Chậm mà chịu sửa, chịu luyện tay, chịu bị nhắc, chịu làm đi làm lại thì vẫn lên tay nghề được. Cái tôi ngại nhất là mới biết vài động tác đã nghĩ mình làm được rồi, muốn học thêm liên tục nhưng không chịu rèn lại cái tay, cái lực, cái thế đứng của mình.

Nghề này nếu học vội, ra làm vội, gặp vài ca nhẹ thì còn có thể tưởng là ổn. Nhưng gặp ca mạn tính, ca cứng lâu, ca cơ thể co giữ nhiều năm, làm nhẹ thì không tới, làm mạnh thì người bệnh chịu không nổi, làm sai lực thì không ra hiệu quả. Lúc đó mới thấy học bài nhiều chưa chắc đã cứu được mình. Cái cứu mình là nền tay nghề đã được rèn đủ kỹ hay chưa.

Tay nghề không nhìn vào việc mình biết bao nhiêu động tác. Mà tay nghề nằm ở chỗ động tác đó khi đi vào cơ thể người thật thì có đúng điểm không, có đủ lực không, có làm cơ thể chịu nhả không, có giúp người bệnh nhẹ ra thật không.

Với tôi, dạy nghề trong Y Cốt Liên Khoa không phải là dạy cho học viên nhớ thật nhiều bài để thấy khóa học có vẻ đầy. Tôi muốn người học hiểu bản chất, sửa được tay, biết cảm nhận lực, biết nhìn phản ứng cơ thể và hiểu vì sao cùng một động tác mà người này làm ra kết quả, người khác làm lại không tới.

Y Cốt Liên Khoa không đi theo kiểu gom thật nhiều động tác cho có vẻ lợi hại. Điều tôi muốn học viên nắm được là cách nhìn vấn đề, cách vào lực, cách chọn thứ tự xử lý và cách chịu trách nhiệm với bàn tay của mình khi đặt lên cơ thể người khác.

Điều Khó Nhất Không Phải Là Học Thêm Một Bài Mới

Học nghề trị liệu khó nhất không phải là học bài mới. Mà khó nhất là chịu sửa đôi tay của mình cho đến khi nó bắt đầu có nghề.

Những suy nghĩ trên không đến từ sách vở đơn thuần mà được đúc kết từ quá trình học, làm và va chạm thực tế trong nghề. Anh chị có thể tìm hiểu thêm về hành trình đó tại đây: Giới thiệu Lương y Nguyễn Chính

Nguyễn Chính – Y Cốt Liên Khoa