BIỂU HIỆN CỦA SUY NHƯỢC CƠ THỂ MÀ MỌI NGƯỜI CẦN BIẾT

Tình trạng suy nhược cơ thể đang là một hội chứng âm thầm nhưng dai dẳng đang len lỏi vào đời sống của chúng ta, không phân biệt trai gái ,già hay trẻ trong thời hiện đại. Nó không đến ồn ào, không biểu hiện rầm rộ như một bệnh cấp tính. Nó đến lặng lẽ, kéo dài, làm người bệnh dần mất đi năng lượng sống, khả năng tập trung, sự hứng thú với công việc và cả những niềm vui rất đời thường. Điều đáng nói là biểu hiện của suy nhược rất dễ bị nhầm với nhiễm virus thông thường.

NHỮNG BIỂU HIỆN THƯỜNG GẶP KHI CƠ THỂ RƠI VÀO TÌNH TRẠNG SUY NHƯỢC.

Suy nhược cơ thể có những biểu hiện này rất giống nhiễm virus, tuy nhiên nó vẫn có những điểm khác biệt quan trọng dễ nhận ra.

Ở giai đoạn đầu khi cơ thể bị suy nhược, người bệnh thường cảm thấy có những triệu chứng gần giống bị nhiễm virut như : đầu óc nặng nề, suy giảm trí nhớ, hay quên, mất khả năng tập trung công việc, đau cổ họng nhẹ, đau đầu âm ỉ, đau nhức cơ khớp nhưng không có dấu hiệu viêm rõ ràng, các hạch ở cổ và nách hơi to và đau khi ấn, rối loạn giấc ngủ, khó ngủ, ngủ không sâu, mất ngủ, dễ tỉnh, nhức đầu nặng, cảm giác kiệt sức toàn thân, làm việc nhỏ cũng thấy quá sức…Đây chính là dấu hiệu đầu tiên của hội chứng suy nhược khi khả năng hồi phục của cơ thể bị quá tải, nguồn lực không được quản lý một cách thích hợp. Đó là một hội chứng rất điển hình của cuộc sống hiện đại.

Xem thêm : Cách nhận biết độc tố trong cơ thể

Khi cơ thể nhiễm virut thì các triệu chứng sẽ giảm dần trong vài ngày hay 1 – 2 tuần, trong khi ở hội chứng suy nhược, các triệu chứng trên sẽ kéo dài vài tháng đến vài năm. Khi bệnh tiến triển, người bị suy nhược không chỉ mệt về thể chất mà còn suy sụp cả tinh thần. Khả năng hồi phục của cơ thể bị quá tải và năng lượng sống bị tiêu hao nhiều hơn khả năng bù đắp.

Lúc này thường mất nghị lực, mất cảm giác thích thú với công việc, cuộc sống, trở nên thụ động, chậm chạp, thiếu sức sống, dễ buông xuôi. Đặc biệt, suy nhược còn ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng sinh lý như mất khoái cảm ở nữ và giảm ham muốn, xuất tinh sớm, thậm chí bất lực ở nam. Thông thường triệu chứng nặng thường kéo dài trong vòng 1-2 tháng đầu tiên, sau đó một số ít hết bệnh hoàn toàn và  một tỷ lệ nhỏ khác khó phục hồi hoàn toàn lại được. Đa số còn lại có cải thiện dần dần, song không thể đạt được thể trạng như lúc chưa mắc bệnh.

Trong tất cả các loại bệnh mạn tính thì suy nhược là một bệnh bí ẩn và khó hiểu nhất vì không có nguyên nhân rõ ràng, không có thước đo cụ thể và rất ít lựa chọn điều trị hiệu quả. Nó có thể đến với bất cứ người nào, kể cả người khỏe mạnh và tràn đầy sinh lực. Tất cả mọi người trong chúng ta đều đã từng mệt mỏi do cơ thể bị suy nhược, tuy nhiên, tình trạng đó có thể kéo dài nhiều tháng đến vài năm và xuất hiện thường xuyên không có dấu hiệu báo trước. Suy nhược cơ thể là Bệnh của thời hiện đại. Ngủ đủ và ngon giấc giúp cải thiện suy nhược cơ thể rất nhiều.

SUY NHƯỢC CƠ THỂ  THEO GÓC NHÌN Y HỌC HIỆN ĐẠI

Suy nhược thực thể ( ≈ 45% )

Thường xuất hiện sau khi bị nhiễm khuẩn như bị cúm, viêm phế quản, viêm gan, nhiễm khuẩn đường ruột hoặc sau phẫu thuật, chấn thương.  Nếu suy nhược do những nguyên nhân này thì chỉ cần xử lý được dứt điểm thì cơ thể sẽ phục hồi rất tốt.

Suy nhược chức năng ( ≈ 55% )

Dạng suy nhược kiểu này thường không tìm thấy tổn thương thực thể rõ ràng, không có nguyên nhân cụ thể mà lại thường liên quan đến tâm lý như bị stress nặng kéo dài, rối loạn nhịp sinh học. Khi điều trị cần phải kiên trì và phối hợp nhiều phương pháp thì mới có kết quả khả quan được.

Xem thêm : Cách giúp cơ thể chuyển hóa tốt nhất

SUY NHƯỢC CƠ THEO GÓC NHÌN Y HỌC CỔ TRUYỀN

Y học cổ truyền xem suy nhược là chứng ” hư lao “  và nguyên nhân chính là do sự suy tổn kéo dài của khí, huyết, âm, dương và ngũ tạng như : Thể chất hư nhược – Lao lực quá độ ( thể lực hoặc tình dục ) Ăn uống thất thường, tổn thương Tỳ Vị

⚠️ Do thể chất hư nhược : Do thể trạng hư yếu, người gầy dẫn đến ngoại tà xâm nhập vào cơ thể, Phế là tạng đầu tiên dễ bị tổn thương do vậy bệnh từ ngoại cảm dẫn đến nội thương. Từ một tạng đầu tiên bị tổn thương, sẽ ảnh hưởng đến các tạng khác và dần phát triển thành chứng hư lao. Ngoài ra còn có thể do những khuyết tật bẩm sinh, hay trong quá trình phát triển trẻ không được nuôi dưỡng đầy đủ, đến khi trưởng thành thể chất hư nhược, dương khí và âm huyết ngày một tiêu hao, ngũ tạng bị tổn thương mà hình thành chứng hư lao.

⚠️ Do lao lực quá độ : Ở những người kết hôn sớm hay sinh hoạt tình dục quá nhiều, từ đó làm tổn thương tới thận và tinh. Tâm – Thận là hai tạng đầu tiên bị thương tổn, lâu ngày chức năng của ngũ tạng mất điều tiết, phần âm của các tạng bị suy tổn, dẫn đến hình thành chứng hư lao.

Xem thêm : Hệ miễn dịch của cơ thể

⚠️ Do ăn uống thất thường : Ăn uống thất thường, không đầy đủ, làm việc nhiều làm tổn thương khí của tỳ vị, tỳ hư không hóa sinh ra các chất tinh vi ảnh hưởng đến sự sinh hóa của khí, huyết. Do đó bên trong tạng phủ không được nuôi dưỡng, bên ngoài dinh vệ không được bền chặt, tình trạng này kéo dài sẽ hình thành chứng hư lao.

PHÂN LOẠI LÂM SÀNG THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN

Thể khí hư: thường hay gặp ở hai tang Phế và Tỳ

THỂ PHẾ KHÍ HƯ 

➕ Triệu chứng : Khí đoản, khi nóng khí lạnh, thường có ho, tự ra mồ hôi, người mệt mỏi, vô lực, dễ bị cảm mạo, sắc mặt trắng, chất lưỡi nhợt, mạch hư nhược.
Đây là tình trạng bệnh lý thường gặp ở những người bị suy hô hấp mạn tính do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản, tâm phế mạn

➕ Điều trị : ích khí, cố biểu

Bài thuốc cổ phương :  ” Bổ phế thang ” gia giảm .
Nếu ra mồ hôi nhiều ( tự hãn ) có thể kết hợp bài thuốc ” Cáp giới tán ” để ích khí, cố biểu mà liễm hãn.
Ngoài ra, có thể dùng bài cổ phương ” Bảo nguyên thang ”

Xem thêm : Giờ vàng để thải độc cơ thể 

THỂ TỲ KHÍ HƯ 

Triệu chứng :  mệt mỏi, hay đầy bụng, tiêu hóa yếu, đại tiện phân nát, sắc mặt úa vàng, chán ăn, ăn kém, chất lưỡi nhợt bệu, rêu lưỡi nhờn, mạch nhu hoãn.

Điều trị : Ích khí, kiện tỳ

Bài thuốc cổ phương : Sâm linh bạch truật tán gia giảm

✅ THỂ HUYẾT HƯ 

☯️ Thể tâm huyết hư

Triệu chứng : tâm phiền, hay ra mồ hôi, hồi hộp, đánh trống ngực, ngủ ít, mất ngủ, hay mơ, giấc ngủ không sâu, sắc mặt không tươi, chất lưỡi nhợt, mạch huyền tế.

Điều trị : Dưỡng huyết an thần

☯️ Thể can huyết hư

Triệu chứng : Hoa mắt, chóng mặt, nhức đầu, ù tai, đau vùng mạn sườn, tinh thần bất an, nữ giới kinh nguyệt thường rối loạn, sắc mặt nhợt, chất lưỡi nhợt, mạch huyền tế.
Bệnh thường gặp ở bệnh nhân lão suy, phụ nữ sáu khi sinh, rong kinh…

Điều trị : Bổ huyết dưỡng can

Bài thuốc cổ phương : Tứ vật thang gia vị.

Xem thêm : Cách giúp cơ thể tự chữa lành

THỂ DƯƠNG HƯ

☯️ Thể tỳ dương hư

Triệu chứng : Ăn kém, người lạnh, mệt mỏi, đau bụng, sôi bụng, đại tiện phân nát, có thể kèm nôn, nấc, chườm nóng thì đỡ đau, tay chân lạnh, sắc mặt úa vàng hay xạm trắng, chất lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng, mạch tế nhược.

Điều trị : Ôn trung kiện tỳ

Bài thuốc cổ phương : Phụ tử lý trung thang gia giảm.

☯️ Thể thận dương hư

Triệu chứng : sợ lạnh, tay chân lạnh, đại tiện phân nhão, nát, ngũ canh tả, tiểu tiện nhiều lần. Nam giới có thể kèm di tinh, liệt dương, sắc mặt xám trắng, giọng nói trầm yếu, chất lưỡi nhợt bệu, rêu lưỡi trắng, mạch trầm trì.
Thể này hay gặp ở bệnh nhân lão suy, hội chứng ruột kích thích, tâm căn suy nhược thể hưng phấn giảm…

Điều trị : Ôn bổ thận dương

Bài thuốc cổ phương : Hữu quy hoàn gia giảm.

THỂ ÂM HƯ Thường gặp ở những người suy nhược cơ thể do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

☯️ Thể phế âm hư

Triệu chứng : miệng khô, họng khô, hay chảy máu cam, thậm chí mất tiếng, sốt âm ỉ về chiều, đạo hãn, ho khan có khi ho kèm theo ít đờm dính máu, người gầy, sắc mặt đỏ, lưỡi khô mạch tế sác.

Điều trị : Tư âm dưỡng phế

Xem thêm : Học trăm thứ bệnh qua bài thơ

Bài thuốc cổ phương : Sâm mạch tán gia vị .☯️ Thể tâm âm hư : thường gặp ở phụ nữ sau đẻ mất máu, bệnh nhân thiếu máu mạn tính

Triệu chứng : bứt rứt, hay hồi hộp đánh trống ngực, mất ngủ, hay quên, ra mồ hôi trộm, miệng lưỡi hay có mụn nước loét, mặt ửng đỏ, lưỡi đỏ sẫm, miệng khô, lòng bàn tay bàn chân nóng, lưỡi khô, ít rêu, mạch tế sác.

Điều trị : Tư âm thanh hỏa, dưỡng tâm an thần

Bài thuốc cổ phương : Thiên vương bổ tâm đan gia giảm

☯️ Thể tỳ vị âm hư : Thường hay gặp ở những bệnh nhân sau mắc các bệnh nhiễm khuẩn mạn tính

Triệu chứng : Miệng khô, môi khô, chán ăn, đại tiện táo, có khi còn nôn khan và nấc, có thể kèm theo sốt nhẹ kéo dài, chất lưỡi hơi đỏ, ít rêu, trên mặt lưỡi có thể có các vết nứt, mạch tế sác.

Điều trị : Dưỡng vị, kiện tỳ, tư âm, nhuận trường.

Bài thuốc cổ phương : Ích vị thang gia giảm.

Xem thêm : Y lý cơ bản và âm dương ngũ hành trong YHCT

☯️ Thể can âm hư : Thường gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh, tăng huyết áp, tâm căn suy nhược và xơ vữa động mạch ở người cao tuổi.

Triệu chứng : Đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, mắt khô, sợ ánh sáng, tăng huyết áp, khả năng tự kiềm chế kém, dễ cáu giận, gân gối mỏi mệt, lưỡi khô hoặc đỏ tím, mạch huyền tế sác.

Pháp điều trị : Tư dưỡng can âm, tiềm dương giáng hỏa.

Bài thuốc :Bổ can thang ” gia giảm .

☯️ Thể thận âm hư : Thường gặp ở những bệnh nhân bị tâm căn suy nhược, tăng huyết áp, rối loạn chất tạo keo (Lupus ban đỏ, xơ cứng bì) và thời kỳ hội phục của các bệnh nhiễm khuẩn.

Triệu chứng : đau mỏi lưng, đau đầu, nóng trong, khô họng, gò má đỏ, ù tai, nghe kém, lòng bàn tay bàn chân nóng, hay ra mồ hôi trộm (đạo hãn), đau nhức có cảm giác nóng trong ngực (Cốt trưng), hai chân yếu mỏi, nam giới có thể di tinh, chất lưỡi đỏ khô, mạch trầm tế.

Điều trị : bổ thận, phù nguyên, tư âm, giáng hỏa.

Bài thuốc cổ phương : Lục vị hoàn gia vị .

Dùng dưới dạng thuốc sắc, ngày uống một thang.

Mỗi thể bệnh có pháp điều trị và bài thuốc cổ phương riêng, cần được biện chứng cụ thể.

ĐIỀU TRỊ SUY NHƯỢC KHÔNG KHÓ, NHƯNG KHÔNG ĐƯỢC VỘI VÀNG

Theo thực tiễn lâm sàng

👉 Giai đoạn sớm : tổn thương khí – huyết

👉 Giai đoạn kéo dài : tổn thương âm – dương

👉 Bệnh càng lâu, thể bệnh càng phức tạp vì vậy, phát hiện sớm và điều chỉnh kịp thời là yếu tố quyết định khả năng hồi phục.

Trong thực tiễn lâm sàng, tình trạng suy nhược cơ thể có thể quy nạp vào 4 chứng trạng trên trong Y học cổ truyền. Nhìn chung những bệnh chứng diễn biến ngắn, đa phần làm tổn thương tới khí, huyết. Có thể thấy chứng khí hư, huyết hư hoặc khí huyết đều hư. Nếu loại bệnh chứng diễn biến tương đối dài, bệnh tình tương đối nặng, thì đa phần tổn thương tới âm dương, có thể thấy trên lâm sàng bệnh chứng âm hư, dương hư hoặc âm dương hư

Xem thêm : Sự vận hành của Kinh Lạc theo giờ sinh học

Phương án điều trị

Vì suy nhược cơ thể diễn ra âm thầm, từ từ và nặng dần lên theo thời gian, chính vì vậy khi điều trị bệnh dạng này cần có nguyên tắc chung đó là cần tìm hiểu và điều trị theo nguyên nhân mắc bệnh mà có phương pháp điều trị thích hợp.. Điều trị suy nhược cơ thể không khó nếu các nguyên nhân được giải quyết dứt điểm, người bệnh sẽ hồi phục trở lại.

Đối với thể suy nhược chức năng, người bệnh cần kiên trì và áp dụng nhiều phương pháp điều trị song song. Cần phục hồi một cách từ từ chứ không chữa theo kiểu chữa ép, bắt cơ thể khỏe nhanh được.Trước tiên, cần thay đổi lối sống nhằm tiết kiệm năng lượng để dành cho những hoạt động cần thiết. Chế độ ăn điều độ, khoa học, chú trọng tới lượng calo và chất béo mà cơ thể thu nạp. Bên cạnh đó, bổ sung nhiều chất xơ, rau quả tươi và các vitamin nếu cần.

Xem thêm : Những dấu hiệu cơ thể thiếu vitamins

Bạn cũng phải hạn chế cách ăn uống theo sở thích và ăn theo thời gian biểu. Hạn chế dùng bia, rượu, cà phê, thuốc lá. Rèn luyện thân thể, tập thể dục đều đặn mỗi ngày để cơ thể khỏe mạnh hơn. Mỗi ngày cần dành cho mình một khoảng thời gian nghỉ ngơi thư giãn cần thiết. Ngủ đủ và ngon giấc vào ban đêm. Cố gắng ngủ trưa khoảng 30 phút. Học cách kiểm soát các triệu chứng suy nhược nhằm cải thiện chức năng các cơ quan cũng như cải thiện chất lượng cuộc sống. Tránh hoặc giảm stress gắng sức và tâm lý.

Xem thêm : Dưỡng sinh đông y tốt cho sức khỏe

Bên cạnh đó, người bệnh có thể được bác sĩ điều trị cho dùng thêm các thuốc chống trầm cảm, lo âu, giảm đau…Việc điều trị phối hợp với các thuốc đó sẽ giúp người bệnh vượt qua giai đoạn khó chịu ban đầu do hội chứng suy nhược cơ thể gây ra.

LỜI KHUYÊN TỪ Y CỐT LIÊN KHOA

Nếu bạn cảm thấy cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, làm việc ngày càng đuối sức mặc dù có ngủ nhưng không cải thiện được tình trạng sức khỏe thì đó là tín hiệu cảnh báo cơ thể đã bị quá tải trong thời gian dài. Lúc này cần thăm khám sớm để có phương án điều trị kịp thời giúp lấy lại sức sống tươi vui, mạnh khỏe

Hãy lắng nghe cơ thể mình sớm, điều chỉnh kịp thời, đừng để suy nhược trở thành tình trạng mạn tính khó phục hồi.

L.Y Nguyễn Chính – Y Cốt Liên Khoa


Ngày đăng: 17/12/25
Danh mục: Kiến thức y khoa
Bài viết cùng chủ đề
  • CẢM NHẬP TÂM LÀ GÌ ? & CÁCH PHỤC HỒI AN TOÀN !!!

    Trong thực tế điều trị, Y Cốt Liên Khoa đã gặp không ít trường hợp cảm đã qua nhưng người không khỏe lại. Họ không sốt cao, không đau rát rầm rộ, nhưng cơ thể lờ đờ, uể oải, mệt mỏi kéo dài, da...

  • HOA ĐÀ – NGOẠI KHOA THÁNH THỦ CỦA Y HỌC CỔ TRUNG HOA

    Trong lịch sử y học phương Đông, Hoa Đà ( 華佗 ) là một nhân vật đặc biệt hiếm có. Ông không chỉ nổi danh là một danh y xuất chúng mà còn được tôn xưng là Thần y thời cuối thời Đông Hán...

  • THỜI ĐIỂM DỄ XẢY RA ĐỘT QUỴ !

    Đột quỵ là một bệnh lý cấp tính xảy ra đột ngột và diễn biến rất nhanh nên cần được phát hiện và điều trị sớm. Chỉ trong vài phút đến vài giờ, nó có thể cướp đi tính mạng của người bệnh hoặc...

  • TRÚNG GIÓ LÀ GÌ ? CÁCH XỬ TRÍ VÀ PHÒNG CHỐNG !!!

    Trong đời sống hằng ngày, rất nhiều người thường xuyên nhắc đến hiện tượng trúng gió. Có người cho rằng đó chỉ là cảm lạnh thông thường, và coi đó chỉ là mệt mỏi thoáng qua nên chỉ cần ” cạo gió là khỏi...

  • ĐAU THẦN KINH LIÊN SƯỜN CÓ KHỎI ĐƯỢC KHÔNG ?

    Rất nhiều người lo lắng và nghĩ rằng mình đang gặp vấn đề về tim hoặc phổi bởi trong người đang cảm thấy đau tức ngực, đau mạng sườn, đau tăng khi hít sâu, xoay người hay ho. Nhưng thực tế rất nhiều trường...